Badania próbki sprzed 50 lat każą na nowo przemyśleć chronologię historii Księżyca i Ziemi

1 października 2025, 09:00

Gdy w w połowie grudnia 1972 roku astronauci misji Apollo zbierali na Księżycu próbki, nie mieli pojęcia, że ponad 50 lat później jedna z nich – oznaczona numerem 76535 – zmieni nasze rozumienie historii Srebrnego Globu. Materiał powstał niemal 50 kilometrów pod powierzchnią Księżyca, jednak nie nosi śladów gwałtownego oddziaływania sił, które powstają, gdy skały z dużej głębokości są wyrzucane na powierzchnię. Zagadka 76535 intrygowała naukowców od dekad. Zdaniem niektórych specjalistów, materiał ten znalazł się na powierzchni w wyniku potężnego uderzenia, które utworzyło największy księżycowy krater, Basen Biegun Południowy-Aitken.



Przeciwbakteryjna plomba do zadań specjalnych

23 grudnia 2015, 10:46

Inżynierowie z Uniwersytetu Stanowego Oregonu (OSU) dokonali obiecujących odkryć dotyczących bioaktywnego szkła w wypełnieniach z materiałów kompozytowych. Bioaktywne szkło wykazuje właściwości przeciwbakteryjne. Dodatkowo ma ono dostarczać minerały, potrzebne do zastąpienia związków utraconych w wyniku próchnicy.


Zidentyfikowano pierwszy nowy gatunek delfina rzecznego od prawie 100 lat

23 stycznia 2014, 10:58

W dorzeczu brazylijskiej rzeki Araguaia odkryto pierwszy gatunek delfina słodkowodnego od 1918 r. Nadano mu nazwę nawiązującą do miejsca występowania - Inia araguaiaensis.


Po dwóch tygodniach krew jest przeterminowana

20 marca 2008, 10:40

Krew przechowywana przez ponad dwa tygodnie nie jest bezpieczna dla pacjentów po operacjach serca. Lekarze z Cleveland Clinic w Ohio zauważyli, że ryzyko zgonu u osób, którym przetoczono ponaddwutygodniową krew, jest aż o dwie trzecie wyższe niż u chorych, którzy dostali świeższą krew. Po przeanalizowaniu ponad 9 tys. przypadków stwierdzili też, że u tych pierwszych częściej dochodzi do zakażeń krwi oraz niewydolności różnych narządów (New England Journal of Medicine).


Brzuszna tkanka tłuszczowa nie jest jednolita. Jelito grube otacza wyjątkowa tkanka

16 stycznia 2026, 11:33

Tłuszcz brzuszny nie jest jednolitą tkanką. Badania przeprowadzone przez zespół ze Szwecji, Danii, USA i Niemiec wykazały, że tłuszcz znajdujący się w pobliżu jelita grubego zawiera bardzo dużo adipocytów prozapalnych oraz komórek układu odpornościowego. To może sugerować, że tkanka ta jest w szczególny sposób przystosowana do obecności mikrobiomu jelit.


Omega-3 decydują, czy witaminy B spowolnią spadek funkcji poznawczych

20 stycznia 2016, 12:00

Wcześniej ustalono, że suplementacja witaminami B spowalnia spadek zdolności poznawczych u starszych osób z problemami pamięciowymi. Teraz okazało się, że wyższy poziom kwasów omega- 3 w organizmie wzmaga skutki działania witaminy B.


Cynk brakującym elementem chorobowej układanki?

14 lutego 2014, 13:54

Ze względu na wątpliwości dotyczące molekularnych podstaw choroby zwyrodnieniowej stawów (ChZS) leczenie często nie było skuteczne. Naukowcy z Instytutu Nauki i Technologii w Gwangju stwierdzili jednak, że uszkodzenie chrząstki jest skutkiem działania szlaku biorącego udział w regulowaniu i reagowaniu na poziom cynku w komórkach chrzęstnych.


Pochlebstwa na wagę złota

24 kwietnia 2008, 09:08

Japońscy naukowcy wykazali, że komplementy uaktywniają w mózgu ten sam obszar, co nagroda pieniężna. Wg nich, w ten sposób udało się uzyskać dowód na to, że dobra reputacja stanowi rodzaj nagrody.


Uczeni z UJ pracują nad nowym sposobem walki z nowotworami

26 marca 2026, 09:05

Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego pracują nad nowym podejściem do walki z rakiem. Ich pomysł polega na zatrzymaniu podziałów komórek nowotworowych poprzez zakłócenie mechanizmów kopiowania i naprawy DNA. Kluczową rolę w tych procesach odgrywa białko PCNA, niezbędne do prawidłowego przebiegu replikacji materiału genetycznego.


NASA pracuje nad elektrycznym samolotem pasażerskim

10 lutego 2016, 06:29

NASA prowadzi program, którego celem jest opracowanie niedużego samolotu pasażerskiego o napędzie elektrycznym. Proponowany samolot nazwano Sceptor od Scalable Convergent Electric Propulsion Technology and Operations Research


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk